Alle rookruimtes vanaf 2022 gesloten en een verbod op lachgas

woensdag 11 december 2019

  • Zorg Innovatie Forum

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) komt deze week met twee grote aankondigingen. Een jaar eerder dan gepland sluiten in 2021 in (semi)overheids- en openbare gebouwen de rookruimtes. Dat betekent dat er dan geen rookruimtes meer te vinden zijn in de zorg, het onderwijs, bij overheidsgebouwen en in de cultuur- en sportsector. Het bedrijfsleven volgt in 2022. De ministerraad heeft daarmee ingestemd op voorstel van staatssecretaris Blokhuis van VWS. Daarna gaat Blokhuis lachgas voor oneigenlijk recreatief gebruik verbieden door het op lijst II van de Opiumwet te plaatsen. Dit besluit volgt op een risicobeoordeling van lachgas door het CAM. De afgelopen jaren wordt lachgas steeds vaker als recreatief roesmiddel gebruikt, wat leidt tot risico’s voor de volksgezondheid, overlast en verkeersongevallen.

Rookruimtes
Onze gezondheid
Afgelopen september oordeelde de Hoge Raad dat rookruimtes in de horeca in strijd zijn met een verdrag van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) en als gevolg daarvan per direct verboden zijn. Blokhuis: “Door die nieuwe situatie moesten we natuurlijk ook opnieuw kijken naar het beleid met betrekking tot rookruimtes buiten de horeca. Dat alle rookruimtes dicht zouden gaan, hadden we al afgesproken. Maar we gaan het sneller doen en we gaan het in de wet vastleggen. Een mooi eindresultaat voor onze gezondheid.”
 
Overheid goede voorbeeld
In het Nationaal Preventieakkoord stond dat rookruimtes in (semi)overheidsgebouwen in 2022 zouden worden gesloten. Dat is nu een jaar naar voren gehaald. De overheid moet hierin het goede voorbeeld geven. Verder zijn vele organisaties al vergevorderd in hun voorbereidingen om rookruimtes te sluiten. Dat geeft vertrouwen dat eerdere sluiting ook voor iedereen praktisch haalbaar is. Om het gat tussen het sluiten van de rookruimtes tussen verschillende sectoren klein te houden, volgt de sluiting van de rookruimtes in het bedrijfsleven in 2022.
 
Voor eens en voor altijd vaarwel
Blokhuis: “Roken is enorm verslavend en enorm dodelijk. Per jaar sterven er 20.000 mensen aan de gevolgen ervan. Rookruimtes versterken het idee dat roken normaal is, en daarbij wordt het roken met deze ruimtes gefaciliteerd. Het is dus hoog tijd om de rookruimte voor eens en voor altijd vaarwel te zeggen.”

Zorg Innovatie Forum
Het ZIF is aangesloten bij Alliantie Rookvrij en zet zich daarmee ook in voor een Rookvrij Nederland. 

Lachgas
Niet zo onschuldig als het lijkt
Staatssecretaris Blokhuis: “We kunnen de risico’s met de gezondheid van met name jongeren niet langer accepteren. De beoordeling van het CAM laat zien dat het recreatief gebruik van lachgas ontzettend schadelijk kan zijn en zelfs bij beperkt gebruik al tot serieuze gezondheidsschade kan leiden. Een ‘ballonnetje’ is echt niet zo onschuldig als het lijkt, dat wordt nu duidelijk. Het recreatief gebruik van lachgas heeft zich ontwikkeld tot een drugsprobleem en daarmee is de Opiumwet de juiste route om dit aan te pakken.

Substantieel risico
Het besluit tot deze maatregelen volgt op de risicobeoordeling van het CAM (Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs). Het CAM beoordeelt dat het risico van lachgasgebruik substantieel is. Bij excessief gebruik treden gezondheidsincidenten op, maar ook na een enkele keer kan al sprake zijn van ernstige neurologische schade in het geval iemand een vitamine B12-tekort heeft. Vaak weten mensen met een B12-tekort dit niet van zichzelf.

Waar het Nationaal Vergiftigingen en Informatiecentrum (NVIC) in 2017 48 meldingen van gezondheidsklachten na gebruik van lachgas registreerde, waren dit er in de eerste helft van 2019 al 67. Het gebruik is wijdverspreid; het gaat vooral om jongvolwassenen, waaronder veel kwetsbare, jonge en onervaren gebruikers. Bovendien leidt gebruik tot een toenemende hoeveelheid overlast en problemen in het verkeer. Plaatsing onder de Opiumwet is volgens het CAM dan ook gerechtvaardigd. 

Preventie
Ook preventie en goede voorlichting over de risico’s van lachgas blijven onverminderd belangrijk. Het preventie- en voorlichtingsmateriaal over lachgas zal naar aanleiding hiervan worden herzien. Minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat zet in op het voorkomen van het gebruik van lachgas in het verkeer. Zo heeft zij TeamAlert gevraagd een online campagne te ontwikkelen om jongeren te wijzen op de gevaren hiervan.

Aandachtsgebieden

Zorg Innovatie Forum